Dit wordt voorlopig de laatste dagelijkse notitie in deze rubriek. Ik zit namelijk in quarantaine. Al een paar dagen had ik een niet-pluis-gevoel. Spierpijn. Hoofdpijn. Rillerig gevoel. Het idee dat ik ergens een energielek had waar ik op leegliep. Gisteren kwam daar nog eens verhoging bij. Dus vanmorgen de huisarts gebeld. Haar conclusie: allemaal tekenen die duiden op corona.

De dagbladen Trouw en NRC stimuleren in deze dagen het lezen. Ze stellen hun abonnees voor om samen een boek te lezen en daar vervolgens op te reageren. In een vroeg stadium van de coronacrisis raadde Trouw aan om boeken over epidemieën te lezen. Ik nam het ter harte. Ik pakte mijn door koffievlekken beduimelde exemplaar van ‘De Pest’ van Albert Camus uit de kast.

Overal in de samenleving proberen mensen wegen te vinden om activiteiten door te laten gaan. Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan. En die kansen zijn er. Ook in de kerk. Zo kunnen we niet meer op huisbezoek bij mensen, tenzij in uiterste nood. Maar er zijn ook andere manieren. De meest eenvoudige: de telefoon. Maar ook Skype. En een wandeling behoort ook tot de mogelijkheden.

We zijn allemaal ontregeld. De stadions zijn leeg. Veel winkels zijn gesloten. De restaurants allemaal. Kerkdiensten kunnen alleen per livestream gevolgd worden. Maar het meest ingrijpend vind ik de restricties met betrekking tot uitvaarten. Er mogen niet meer dan dertig personen aanwezig zijn. Een uitvaart is natuurlijk al een verdrietige zaak, maar dat verdriet wordt nog eens schrijnender door een sterke beperking van het gezelschap.

Elke week doe ik boodschappen voor mijn moeder in deze coronatijden. Ze is 88 jaar, gelukkig vitaal, maar als kinderen riskeren we niets. Dus braaf noteer ik wekelijks de boodschappen die ze per telefoon aan me doorgeeft. En vervolgens spoed ik mij naar de Jumbo. Daar wacht tegenwoordig een winkelmedewerker de klanten op om hen een gedesinfecteerd winkelwagentje te geven. Maar die mensen hebben het niet gemakkelijk, zo bleek mij gisteren.

Een paar maanden geleden werd ik gevraagd om op 4 mei bij de Dodenherdenking in Papendrecht een van de toespraken te houden. Maar ja, je voelt het al: ook dat kan in deze crisistijd op de reguliere manier niet doorgaan. Er wordt nu een grotendeels vooraf opgenomen uitzending van gemaakt. Daarom moesten ook de toespraken ingesproken worden. In een lege kerk. Nu ben ik daar sinds een paar weken wel aan gewend. Maar het voelde toch weer anders.

Veel mensen slaan in deze coronatijden aan het klussen of tuinieren. De rijen voor bouwmarkten en tuincentra zijn lang. En dan is er nog het fenomeen van de milieustraat. Gisteren zag ik vanaf de snelweg die van Hendrik Ido Ambacht. Nog steeds een ellenlange rij auto’s, vaak met aanhangwagentjes vol. En dat is zo vanaf het begin van de crisis! Wat hebben we allemaal toch weg te gooien?

Je moet roeien met de riemen die je hebt. Zeker in coronatijden. En met die riemen kom je soms nog aardig ver. Neem de kerkdiensten. Er zijn nu zondags alleen maar lege banken. Maar de techniek bood uitkomst. Er kwamen livestreamdiensten. Een uitkomst! Op deze manier kunnen mensen met hun eigen kerk verbonden blijven. Maar ja, toen kwam Pasen.

Social distancing. De anderhalve-meter-samenleving. Afstand houden. Het zijn de woorden die deze dagen het meest gebruikt worden. Daarachter gaan verdrietige situaties schuil. Mensen in verpleeg- en verzorgingshuizen mogen niet meer bezocht worden. Het maakt machteloos en moedeloos. Maar er zijn ook creatieve manieren om elkaar te ontmoeten. Het raambezoek bijvoorbeeld.

Even geen corona. Want vandaag is het exact 75 jaar geleden dat Dietrich Bonhoeffer, de wereldberoemde theoloog, werd opgehangen vanwege zijn verzet tegen Hitler. Al maanden werd op deze gedenkdag vooruitgelopen. In veel kerken werden evenementen georganiseerd over leven en werk van Bonhoeffer. Vandaag ruimt Trouw er twee pagina’s voor in. Maar ik denk vandaag ook aan iemand anders.