Over verbeelding, geloof en de dingen die er werkelijk toe doen.
Ik kreeg het op mijn negentiende verjaardag: het boek ‘Ik en Gij’ van Martin Buber. Een tegelijk filosofisch en spiritueel werk. Toen ik het las, was het alsof de bliksem bij me insloeg. Sindsdien heb ik het vele malen herlezen. Zóveel dat het eerste exemplaar letterlijk stukgelezen werd en ik een nieuwe moest kopen. ‘Ik en Jij’ heet het nu.
Hoewel ik popliefhebber ben in hart en nieren, is het mooiste muziekstuk uit de 20ste eeuw dat ik ken een klassiek werk. Het is ‘Appalachian Spring’ van de Amerikaanse componist Aaron Copland. Het is een balletstuk. Toen ik het voor het eerst hoorde, werd ik van mijn sokken geblazen.
De mens heeft een ontembare zucht naar zekerheid en bevrediging van zijn behoeften. Dat resulteert in het scheppen van afgoden. Zelfs van God kunnen wij zo’n afgod maken. Dat is de rode draad in dit boek van de spraakmakende theoloog Peter Rollins.
Ik was 17 toen ik voor het eerst een boek van hem las. ‘Anders gezegd’ heette het (uit 1970). Ik kreeg het van mijn toenmalige (buitenkerkelijke!) vriendinnetje. Toen ik het las, werd ik er meteen door gegrepen. Dit ging ergens over! Sindsdien sloeg ik geen boek van Harry Kuitert meer over.
Toen we op ons vakantieadres kwamen, viel het me meteen op: het was er doodstil. De overgang was bijna te groot. Alsof de plotselinge stilte even iets onheilspellends had. Het stormde nog in mijn hoofd. Ik had het erg druk gehad. Dan is de overgang naar de stilte zoiets als vanuit een moordende hitte een auto instappen met airconditioning. Je kunt er duizelig van worden.
Vorige week was ik in Kampen. Bekend terrein, want ik bracht er mijn studietijd door. Dit keer was ik er voor Christian Wiman. Hij is een Amerikaanse dichter die furore maakt met zijn boek ‘Mijn heldere afgrond’. Over dat boek was een studiedag. Ik mocht er de openingstoespraak doen. Best spannend, want het moest in het Engels en Wiman zelf was aanwezig.
Ik werd uitgenodigd om op Radio 5 om op vier woensdagen een dagsluiting te houden. Het mocht over van alles en nog wat gaan. En ook wat vorm betreft was ik vrij. Het mocht een gedicht, een grap, persoonlijke bespiegeling, minipreek, wijsheid, een klacht, anekdote, nieuws van de dag, korte column. Hier mijn tweede inbreng.
‘Over de doden niets dan goeds,’ luidt het gezegde. Dat maakt een eerlijke bespreking van de laatste bundel poëzie van Joost Zwagerman ook wat ingewikkeld. Zoals bekend stierf Zwagerman een zelfgekozen dood. Uit het nieuws was al bekend dat er van zijn hand een bundel religieuze poëzie zou verschijnen. Die ligt inmiddels al een paar maanden in de winkel. Maar nu pas en na herlezing durfde ik een bespreking aan.