Over verbeelding, geloof en de dingen die er werkelijk toe doen.
We hadden Bas Haring op bezoek. ‘We’, dat zijn de mensen van De Morgenster, mijn kerk. We bestonden 100 jaar. Daarom was er een feestweek. En we wilden, naast van andere activiteiten, ook iets doen voor de samenleving van Papendrecht. En dus nodigden we Bas Haring uit, ‘volksfilosoof’ zoals hij zelf zegt.
De foto toont een jongeman. Hij staat in een net pak naast een kleurig versierde auto. Niks bijzonders, zou je zeggen, ware het niet dat de omgeving ermee in schril contrast staat.
De film draait in de bioscoop. Het boek las ik een paar jaar geleden. Het maakte diepe indruk op me. Maar ik aarzel om de film te gaan bekijken. Het gaat namelijk om een wreed verhaal: over de christenvervolgingen in het 17de eeuwse Japan. De titel van film en boek luidt ‘Silence’ - ‘Stilte’. Met die stilte wordt het zwijgen of de afwezigheid van God bedoeld.
De 15-jarige Esther slaat met haar broertje en zusje hevig aan het bidden als hun vader kanker blijkt te hebben. ‘Maak papa alstublieft beter’ is haar herhaalde bede. Ze gelooft heilig in een wonder. Maar het gebed mag niet baten. Haar vader overlijdt en dat veroorzaakt een diepe religieuze crisis.
De waarom-vraag is van alle tijden. Hoe is het lijden in wereld te rijmen met het bestaan van God. Met die vraag kwamen mensen al bij Jezus. Ze hadden een actueel voorbeeld. Jezus zelf noemde er ook één. Maar toch gaf (wist?) hij geen antwoord op de waarom-vraag. Maar hij doet er wel iets mee.
Afgelopen zondag was ik in voormalig kamp Bergen-Belsen. Ik wist er niet goed wat ik moest voelen. ‘Verschrikkelijk’ zeggen we al snel. Of: ‘Indrukwekkend’. Maar op die plek valt elk gevoel in het niet bij wat er zich heeft afgespeeld.
Dit is een recensie van verreweg het belangrijkste boek dat ik dit jaar las. De Amerikaanse dichter Christian Wiman groeide op in een orthodox maar verknipt milieu, gekenmerkt door een overmaat aan geweld. Het maakte hem tot een verkreukeld mens en zorgde ervoor dat het meegekregen geloof op volwassen leeftijd in hem wegzakte. Hij werd agnost en koos voor een eigen overlevingsstrategie: hij werd dichter. Maar terugkijkend ziet hij nu dat de poëzie de weg was waarover het geloof in hem kon overleven.