Mijn ouders groeiden op in de oorlog. Mijn vader en moeder
waren respectievelijk 12 en 8 jaar toen de oorlog uitbrak. Ik weet dat mijn
vader na de lagere school nog naar de LTS is gegaan. Verder kan ik hem niets
meer vragen, want hij overleed een aantal jaren geleden. Maar mijn moeder weet
nog hoe het voor haar was.

Ze vertelde laatst (ik had het weleens gehoord, maar nu luister je met andere oren) dat ze niet de hele lagere school heeft doorlopen. Aanvankelijk was er wat school betreft in de oorlogsjaren niet veel aan de hand. Maar op een zeker moment werd de school in haar dorp gesloten. De leerlingen, waaronder dus ook mijn moeder, kwamen thuis te zitten.

Ze had in de jaren daarna best verder willen leren, maar de
ondergrond ontbrak. En de verloren jaren werden nooit meer ingehaald. Voeg
daarbij dat je als meisje doorgaans ook nog eens anders behandeld werd dan de
jongens, en je ziet hoe gekortwiekt haar generatie vrouwen is. Veel talenten
kwamen niet tot bloei.

Je hoort er zelden over: over de kinderen in oorlogstijd. Althans, ik heb er nog weinig over gehoord. Destijds was er ook weinig aandacht voor, denk ik. Emoties werden weggestopt. Je moest verder. Maar het moet hen veel gedaan hebben. Al moppert mijn moeder er niet over. Ze heeft nu met haar bijna 90 jaar wel andere dingen aan haar hoofd. De lockdown bijvoorbeeld en wat dat met mensen doet – oud of jong.