De vergelijking is niet nieuw, maar ik moest bij veel gedichten denken aan het werk van de Australische dichter Les Murray. Hetzelfde rijke register aan stijlen en onderwerpen. De aandacht voor het leven op het platteland. Dezelfde soort gekkigheid, maar dan weer gevolgd door diepe ernst, ja: woede zelfs. Maar ook de afwisseling van eenvoud en passages waarvan je denkt: wat heeft de dichter daar bedoeld?

Het blijkt allemaal aan mij besteed. Er staan in de inhoudsopgave van mijn exemplaar inmiddels veel uitroeptekens bij gedichten die me aanspraken. Dat is namelijk mijn gewoonte: een asteriskje bij een gedicht dat ik las, een uitroepteken erbij als het me raakte.

Het knort en bloeit in de gedichten van Ter Balkt. Er is zoiets droefs in de wijze ogen van varkens / dat zij wel profeten lijken voor de slachttijd, luidt het in ‘Elegie van de varkens’. En: Op de balzaal van gods akker wiegelt hij blij / en zijn spaarbank heeft hij onder de grond (‘Aardappelen’). Hij ziet zelfs de oorspronkelijke natuur van wat nu bebouwde kom is: zo zie je soms in een stadscentrum op een dag / in de zomer of herfst de stammen in 't bos / of de wateren van het moeras dat daar blonk. Ik zag het eerst niet, maar nu wel. Wat een treffende taal!

Maar Ter Balkt heeft niet alleen oog voor de natuur. In een gedicht over het neerslaan in 1989 van de protesten op het Tiananmenplein schreef hij een grimmig gedicht waarin beelden uit de landbouw plots een schokkende betekenis krijgen: Woest doemden voerlieden op in hun maaidorsers / van steen waarvan de stenen wielen ratelden. Het zou gezien de protesten in Hongkong zomaar weer actueel kunnen worden.

De toon van Ter Balkt is niet sober. Ze wordt gekenmerkt door een overdaad aan vertedering, verwondering, maar ook woede. Voeg daarbij de overvloed aan beelden en verrassende wendingen. Duizelingwekkend! Maar vaak ook ontroerend. Al moet je – net als bij Murray – vaak geduld hebben en het gedicht van verschillend kanten naderen om de ingang te vinden. Maar dan word je ook beloond.

Er zullen me veel gedichten bijblijven. Maar verreweg het meest indrukwekkend vond ik ‘Het lam van Bikini’. Bikini is het eiland in de Stille Zuidzee waar atoomproeven werden gehouden. De bevolking was weggevoerd, maar sommige dieren bleven achter om de uitwerking van de ontploffing te testen. Na een atoomproef bleek één lam nog te leven. Een hymne aan dat lam prevelen / - zingen kunnen ze niet – sindsdien de onbewoonde stranden van Bikini. Huiveringwekkend.

Het proza van Ter Balkt is verzameld in een werk dat verscheen bij zijn uitgever De Bezige Bij. Waarom zijn poëzie niet? Tot die tijd voldoet deze selectie. Het was voor mij een mooie kennismaking.