Over verbeelding, geloof en de dingen die er werkelijk toe doen.
‘Over de doden niets dan goeds,’ luidt het gezegde. Dat maakt een eerlijke bespreking van de laatste bundel poëzie van Joost Zwagerman ook wat ingewikkeld. Zoals bekend stierf Zwagerman een zelfgekozen dood. Uit het nieuws was al bekend dat er van zijn hand een bundel religieuze poëzie zou verschijnen. Die ligt inmiddels al een paar maanden in de winkel. Maar nu pas en na herlezing durfde ik een bespreking aan.
Amerika geeft in Afrika miljarden uit aan ontwikkelingssamenwerking, maar de Derde Wereld in eigen land wordt over het hoofd gezien – dat is een van de belangrijkste conclusies die Paul Theroux trekt na zijn reis door het diepe Zuiden van de VS.
‘Is het een cadeautje?’ vroeg de verkoopster. ‘Nee,’ zei ik, ‘het is voor mezelf.’ ‘Dan wens ik u veel sterkte, meneer. Hebt u een zakdoek bij de hand?’ Ik moest lachen om de droge toon waarop ze het zei.
Ik begon enthousiast en vol belangstelling aan dit boek. Ik had nog nooit de geschiedwerken van de Jood Flavius Josephus (de vijfde evangelist uit de titel) gelezen. Dus was ik benieuwd. Maar gaandeweg werd ik steeds meer teleurgesteld. De vraag kwam boven: ‘Wat beoogt Meijer met dit boek?’
Wat heb ik genoten van dit boek! Amos Oz is toch al een van mijn favoriete schrijvers. Maar wat mij betreft heeft hij zich in dit nieuwe boek overtroffen! Opnieuw weet Oz het Jeruzalem van weleer zo te schilderen dat je, hoewel je echt nooit gekend hebt, heimwee naar krijgt.
Binnen niet al te lange tijd zal er een gedichtenbundel van de betreurde Joost Zwagerman verschijnen. Naar verluidt zullen de gedichten vooral religieus van toon zijn. Wie ‘De stilte van het licht’ las, zal niet verbaasd zijn. Het boek bevat essays over de beeldende kunst. Maar ook deze essays raken aan het religieuze.
Het beste boek dat ik in de afgelopen tijd las over de missionaire gemeente. Veel missionaire activiteit wordt gekenmerkt door kramp: er moet zoveel. 'We moeten de wereld veranderen'. Maar Paas legt de nadruk op iets anders: de kerk als een gemeenschap van mensen die in de geseculariseerde wereld vreemdelingen zijn maar tegelijk priesters.
