De titel ‘Judas’ heeft twee lagen. Ze duidt allereerst op het onderzoek van de hoofdpersoon Sjmoeël Asj. We treffen hem als jong student eind jaren vijftig. Hij schrijft over de rol van Judas in het evangelie. Hij heeft daar een aparte theorie over.

Maar Sjmoeël moet uit geldgebrek zijn studie staken en neemt een baantje aan als gezelschapsheer voor Gersjom Wald, een invalide man, bij wie hij ook zijn intrek neemt. Daar woont nog iemand: Atalja Abarbanel, die getrouwd was met de zoon van Gersjom. Deze zoon is in de oorlog met de Arabieren gruwelijk om het leven gebracht.

Atalja is de dochter van Sjealtiël Abarbanel, een bekend zionist, maar verklaard tegenstander van de stichting van de staat Israël. In zijn personage is de tweede laag te vinden van de titel, want deze Sjealtiël, die inmiddels ook al is overleden, gold in Israël niet alleen als fel tegenstander van Ben Goerion, maar vooral als verrader van de zaak Israël.

In de roman lopen twee lijnen door elkaar heen. Allereerst de gesprekken tussen Sjmoeël en Gersjom. Ze bespreken talloze onderwerpen, maar vooral religie (Judas!) en politiek. De tweede lijn is die van de ontluikende begeerte van de hoofdpersoon voor de oudere Atalja en in het kielzog daarvan de nieuwgierigheid naar wie haar vader was.

Tegen de achtergrond van het Jeruzalem van die dagen speelt zich in een aantal maanden het intrigerende verhaal af. Met name de verhouding jodendom-christendom speelt een belangrijke rol. Ergens zegt Gersjom tegen Sjmoeël:

'En ik zal je zeggen, Sjmoeël, het gekibbel tussen ons en de islamitische Arabieren is maar een kleine episode in de geschiedenis, een korte, voorbijgaande episode. Over vijftig of honderd of tweehonderd jaar zal daar geen spoor meer van te bekennen zijn, terwijl wat er tussen ons en de christenen speelt een diepe, duistere kwestie is, die nog honderd generaties zal voortduren.’

Zo komen er meerdere nog steeds actuele kwesties ter sprake. Je herkent er de betrokkenheid van Oz zelf bij kwesties van vrede en religie in. Maar de twee belangrijkste zaken zijn voor mij deze: de al genoemde beschrijving van het leven in Jeruzalem, die zalige maar omstreden stad, én de liefdevolle manier waarop Oz zijn personages beschrijft. Hij is een humanist pur sang. Wereldklasse!