Prijzenswaardig! In de media wordt al gewezen op het contrast met de Rooms-katholieke kerk in Nederland. Daar wordt alles van boven af bepaald. Kerkgebouwen worden gesloten zonder inspraak. Nee, dan de PKN: daar worden de gewone mensen erbij betrokken!

Ik heb de enquête ook ingevuld. Toch werd ik er niet superenthousiast van. In mijn ogen vraagt een nieuwe toekomstvisie een grotere omslag dan de enquête mogelijk lijkt te maken. Wat ik bedoel kan ik het beste als volgt duidelijk maken.

De kerk is nu een instituut met nauwkeurig omschreven structuren, voorschriften en regels. Dat maakt de kerk stroperig. Maar de nieuwe generatie laat zich niet meer binden door een dergelijke stroperige structuur. Zij leeft in een cultuur van dynamische netwerken die verschijnen en verdwijnen. Het internet is van die cultuur én middel én metafoor.

Er is al vele malen gewezen op de overeenkomst van deze cultuuromslag met die van de komst van de boekdrukkunst. Die zorgde een aantal eeuwen terug voor een maatschappelijke én kerkelijke revolutie. De kerkhervorming en dus de protestantse kerken zijn er zelf voor een groot deel vrucht van. Mijn punt: misschien is er vandaag dan ook wel zo’n soort hervorming nodig.

Dat zou alleen kunnen als de kerkorde op de schop gaat. De kerkorde – een soort kerkelijk wetboek dat beschrijft en voorschrijft hoe de kerk in elkaar moet zitten. De meeste kerkleden hebben geen idee wat er in staat. Het zal hen ook niet interesseren: het is saaie kost. En toch houdt die kerkorde ons gevangen in een oude, stroperige cultuur.

De bekende ontwerper Jan des Bouvries adviseert mensen die hun huiskamer willen herinrichten. Zijn methode: maak eerst de kamer helemaal leeg. Plaats vervolgens terug wat je zeker niet wilt missen, aangevuld met nieuwe meubels of accessoires. Zijn stelling: je houdt dan altijd een nieuwe huiskamer met meer ruimte over.

Zoiets zou je ook met de kerk(orde) kunnen doen. Niet hier en daar iets veranderen of aanpassen in de marge, maar op een nulpunt beginnen. Kijk dan vervolgens wat je nodig hebt om jong en oud zich thuis te laten voelen. Less is more. 

(Wie de enquête wil bekijken of invullen - want dat kan geen kwaad! - klik hier)