De columnist maakte zich druk over een rechterlijk verbod om een vergiet op je hoofd te dragen bij een pasfoto voor rijbewijs of paspoort. Een mevrouw uit Nijmegen wilde dat. Ze is namelijk lid van De Kerk van het Vliegende Spaghettimonster, bedacht als protest tegen gevestigde religies. Aanhangers dragen een vergiet op hun hoofd.

Het is duidelijk dat dit een satire is op bestaande godsdiensten. De rechter vond dat ook. Maar Van Roosmalen is het totaal oneens met de rechter. Zijn stelling is dat een keppel, sluier, tulband of hoofddoek net zo belachelijk is als een vergiet op je hoofd.

Zijn onderbouwing: hij had het programma ‘Kijken in de ziel’ gezien waarin religieuze leiders werden geïnterviewd. ‘Ze zeiden zonder uitzondering de vreselijkste dingen over abortus, homoseksualiteit en euthanasie,’ aldus de columnist. Voor een deel kan ik die verontwaardiging plaatsen. Maar ‘zonder uitzondering’? Heb ik dan een ander programma gezien? Of ziet Van Roosmalen wat hij wil zien? Want geen woord over Claartje Kruijff, Marianne van Praag, Abdulwahid van Bommel of Jotika Hermsen – stuk voor stuk mensen met open en milde opvattingen!

De tweede pijler van zijn goedkope overtuiging: geloof is geen wetenschap en ‘een beetje wetenschapper vindt alle geloven even onzinnig’. Dat er veel wetenschappers zijn die wel geloven, is hem kennelijk ontgaan. Of ze zijn in zijn ogen geen echte wetenschappers, want ja, zo kom je er ook uit.

Punt is: Van Roosmalen heeft kennelijk nog een heilig (!) vertrouwen in de wetenschap als allesweter en alleskunner. Dit beeld van wetenschap is nog altijd wijdverbreid. Maar de wetenschap blijkt inmiddels niet meer zo exact als we dachten. En dat het optimistische vooruitgangsgeloof van de Verlichting een keerzijde heeft, daarvan worden we ook steeds meer doordrongen. De grote dreigingen van deze tijd zijn voor een groot deel ook aan de wetenschap te danken: klimaatverandering, kunstmatige intelligentie, de ontwikkelingen in de genetische technologie – ze zorgen ook voor apocalyptische toekomstbeelden. Maar Van Roosmalen ziet ze niet, want die leeft nog in de 19de eeuw.

En dan religie. Daar heeft hij ook geen kaas van gegeten. Hij hanteert nog steeds het hopeloos verouderde antireligieuze frame van de babyboomers. Maar ook daarmee loopt hij hopeloos achter. Dat zeg ik niet alleen. Dat laten onverdachte getuigen zien, zoals Kluun (lees ‘God is gek’), Yvonne Zonderop (‘Ongelofelijk’), Arnon Grunberg (‘Grunbergbijbel’, ‘De eerste boze burger’) en de betreurde Joost Zwagerman (‘Wakend over God’) – allen niet-gelovig, maar met een hernieuwde en genuanceerde kijk op religie.

Zij kennen een diepgang die Van Roosmalen mist. Die heeft de diepgang van een rubberen eendje. Amen.