Ze heeft gelijk, althans voor een deel. Er zijn tal van voorbeelden van schrijnende situaties in gemeenten die al meer dan twintig jaar dezelfde predikant hebben, maar die over en weer op elkaar uitgekeken zijn. Het doet geen van beide partijen goed.
Toch veroorzaakte het bericht in de afgelopen week in predikantenland veel reuring. In de sociale media regende het bezwaren. En: bezwaren die hout snijden. Nu ben ik bevooroordeeld. Ik ben al elf jaar in wat nu mijn vierde gemeente is.
Is mijn houdbaarheidsdatum dan ook al niet ver overschreden? Ik kom daar aan het eind op terug. Maar mijn belangrijkste bezwaar tegen het plan heeft daar op zich niets mee te maken. Dat bezwaar is: de huidige omstandigheden zijn daarvoor niet gunstig. Ik som er een aantal op.
Veel predikanten hebben een eigen huis gekocht of moeten kopen (er was geen pastorie). Wil je dat predikanten veranderen van gemeente? Laat dan eerst de regel los dat predikanten geacht worden te wonen in de plaats waar ze werken.
Doet de kerk dat niet, dan komt daar dit argument nog bij. Een verplichte verhuizing na acht jaar gaat uit van een oude cultuur met verdwenen rolpatronen. Partners van predikanten hebben immers meestal zelf ook een baan. Verhuizen zit er dan meestal niet in. En dan heb ik het nog niet eens over de kinderen die ook een stem hebben.
Volgende argument. Wat veel mensen niet weten: wij zijn officieel geen werknemer van de kerk. Predikant-zijn is een vrij beroep. Zouden alle predikanten niet eerst eens tot werknemer gemaakt moeten worden om zo’n doorstroming te kunnen bewerkstelligen? Worden we wel een stukje duurder!
Dan dit: er zijn ook genoeg voorbeelden van waar het wél goed gaat. Dat zijn de gemeenten die zelf ook in beweging zijn. En waar de predikant fris en inspirerend blijft inspelen op de behoeften van een gemeente. Sterker nog, dat zijn vaak situaties waarin het oogsten pas na zeven, acht jaar begint.
Kortom, een algemene regel voor iedereen zou niet werken. Wat voor de ene situatie heilzaam is, is fnuikend voor de andere. Tot slot: voor het geval ik zelf indut, wil iemand mij dan wekken? Het liefst een beetje stevig.
(Naschrift 1: collega Wim Stougie wees me terecht op de situatie van gemeenten die hun predikant financieel niet meer kunnen dragen. De noodzaak van doorstroming wordt daar het meest schrijnend gevoeld. Een in mijn stukje onbelicht aspect. Daarom alsnog deze toevoeging, met dank aan Wim)
(Naschrift 2: mijn landelijke kerk twitterde mij: 'Let op: die acht jaar heeft Trouw verzonnen. In synodestuk is verplichte mobiliteit een mogelijke scenario. Geen concreet plan.' Toch tijd voor een ander dagblad?)


