Religie is bezig aan een verrassende comeback, is de stelling van Zonderop. En ze beschrijft niet alleen, ze toont zich ook partij: ze juicht het toe. ‘Cultuurchristen’ noemt ze zich. Niet gelovig, en zeker niet in de kerkelijk zin. Maar ze houdt wel een pleidooi voor de betekenis van de Bijbelverhalen en tradities die ten grondslag liggen aan onze cultuur.

Secularisatie en liberalisme hebben gezorgd voor een spirituele kaalslag. Godsdienst mocht alleen nog een plek hebben achter de voordeur. Maar dat heeft gezorgd voor een leegte in onze maatschappij. We hebben geen gemeenschappelijk verhaal meer. Populistische leiders springen daar nu in met een roep om aandacht voor onze joods-christelijke traditie. Ze hebben een punt, aldus Zonderop, die vervolgens wel afstand neemt van het strategisch inzetten van deze traditie tegen de islam.

Het boek kent, als ik het goed zie, twee speerpunten: het wil het belang laten zien van religie én het signaleert hoe religie terug is van (nooit?) weggeweest. Wat dat laatste betreft: de schrijfster is goed op de hoogte. Ze weet van de pioniersplekken in de PKN en de immigrantenkerken en kent de weg in evangelisch Nederland. Ze weet dus waarover ze spreekt als ze zegt: ‘Politici die doen alsof het einde oefening is voor het christendom in onze contreien, hebben niet goed opgelet.’

Ze keert zich ook tegen vooroordelen die veel geseculariseerde Nederlanders hebben. Hun beeldvorming wordt nog steeds bepaald door de bedompte zuilenmaatschappij die dogmatisch en verstikkend was. Maar daardoor zien zij niet hoe veelkleurig en multi-interpretabel het christendom vanouds is. Ze levert er ter onderstreping nog een korte cursus Bijbelkennis en kerkleer bij. Een soort christendom-voor-dummies, zeg maar. Dat ik daar af en toe een klein vraagtekentje in de kantlijn plaatste, mag geen naam hebben.

Ik heb het boek in één ruk uitgelezen. Zonderop heeft niet alleen een zeer vlotte pen, ze weet in korte hoofdstukken ingewikkelde zaken helder en aansprekend te verwoorden. Maar bovenal: ze enthousiasmeert. Dat dit pleidooi uit onverdachte en onverwachte hoek komt, maakt het nog eens extra bijzonder. Mij heeft het in ieder geval nog eens extra gesterkt in de overtuiging dat kerken niet in hun schulp moeten kruipen. De voordeur moet open. 'Omdat we een goed product hebben,' zou Anne van der Meiden zeggen.