Thomas Merton (1915-1968) was een Amerikaanse monnik die wereldwijde bekendheid kreeg door zijn (diep verlangen naar) spiritualiteit en door zijn politieke standpunten. Hij keerde zich tegen de Vietnamoorlog en tegen rassendiscriminatie en werd daardoor voor velen een moreel baken.
Maar ook zijn persoonlijke levensgeschiedenis sprak/spreekt menigeen tot de verbeelding. Al vroeg verloor hij moeder en vader, koos voor een woest studentenleven in Engeland, maakte er een meisje zwanger, vertrok naar Amerika en leidde daar een weliswaar intellectueel maar ook liederlijk leven waarbij hij zelden zonder kater wakker werd.
Maar in deze man groeide ondertussen heimelijk het verlangen naar God. En uiteindelijk naar een leven dat geheel aan God gewijd zou zijn. Op 36-jarige leeftijd gaat hij naar Gethsemani, een klooster in Kentucky, en wordt geaccepteerd als aankomend monnik. Over de levenstocht naar dit klooster schreef hij zijn bestseller The Seven Storey Mountain.
Ik las het tijdens dit studieverlof. En als aanvulling: de pas in het Nederlands verschenen biografie van Merton: Leven met wijsheid van Jim Forest, een boek dat jaren geleden al verscheen in het Engels. Over dit boek binnenkort op deze site een leeservaring. Het biedt een prachtig beeld van deze door tegenstellingen geplaagde man (hij raakte zijn innerlijke strijd niet kwijt).
Thomas Merton past goed in het rijtje 'moderne heiligen' die ik in kerkdiensten regelmatig voor het voetlicht haal. Gods geschiedenis met mensen is normatief beschreven in de Bijbel, maar dat wil niet zeggen dat sindsdien het doek dicht is. De Geest van God wordt zichtbaar in van alles en nog wat. Onder andere in mensen in en met wie God een Derde Testament schrijft.
In juli zal ik een kerkdienst wijden aan Merton. Wie er dit jaar nog meer op de rol staan? Ik denk aan Simone Weil, Florence Nightingale, Dag Hammarskjöld - voor veel mensen onbekende namen, maar de moeite waard om aandacht aan te geven. Maar eerst maar eens Merton, want daar ben ik nu vol van!

Column
Oerboek
Ik kreeg het op mijn negentiende verjaardag: het boek ‘Ik en Gij’ van Martin Buber. Een tegelijk filosofisch en spiritueel werk. Toen ik het las, was het alsof de bliksem bij me insloeg. Sindsdien heb ik het vele malen herlezen. Zóveel dat het eerste exemplaar letterlijk stukgelezen werd en ik een nieuwe moest kopen. ‘Ik en Jij’ heet het nu.
21 juli 2019

