Ik weet dat omdat ik de uitzending nu ook heb gezien. De schrijver gaat – bepaald niet ontmoedigd door Pauw – nogal in brute bewoordingen tekeer tegen de onmenselijkheden die hij is tegengekomen. Termen als ‘fascistoïde’ worden niet geschuwd. En Verhulst blijkt ook wel kinderlijk graag het woord ‘neuken’ te gebruiken.
Collega-predikanten reageren vandaag geschokt en verontwaardigd. Dat begrijp ik. Een hele godsdienst, nee: twéé (het jodendom ook) worden afgeserveerd op grond van teksten die niemand meer voor zijn rekening wil nemen. En dan die provocatieve, zichzelf feliciterende toon van Verhulst – het stuit ook mij tegen de borst.
Maar niet te ontkennen valt dat de Bijbel gruwelijke bladzijden bevat. Je zult mij bijvoorbeeld niet snel horen preken over Deuteronomium 21, het voorbeeld door Verhulst aangehaald. Daarin wordt gesproken over mannen die zich krijgsgevangen vrouwen seksueel mogen toe-eigenen. Of neem het boek Jozua. Het beschrijft een genocide die op touw gezet zou zijn door God zelf.
Misschien reageren sommige predikanten zo heftig, omdat Verhulst hen in het nauw brengt. Ze weten er zelf ook geen raad mee, met die teksten. Al snel gebruiken ze woorden als ‘hermeneutiek’ of ‘hij heeft het niet begrepen’. Maar laten we het zelf ook maar ronduit zeggen: sommige Bijbelteksten deugen niet.
Maar zover durven sommigen kennelijk niet te gaan. We zijn nog altijd de gevangenen van een bepaalde Bijbelleer. Die leer heeft de Bijbel eerst verheven tot het hoogste gezag. En vervolgens durven we aan dat gezag niet meer te komen. En dus rest er maar één weg: het in preken en overdenkingen omzeilen van gedeelten die God en gruwelijkheden op één lijn stellen.
Ik doe dat dus ook. Maar laten we dan ook eerlijk zijn en zeggen: ‘Inderdaad, het valt niet te ontkennen dat zulke dingen in de Bijbel staan. Maar de Bijbel heeft voor ons niet het laatste woord.’ De Bijbel heeft dat namelijk al lang niet meer – ook niet bij hen die zeggen de Bijbel van a tot z als Gods Woord voor vandaag te nemen.
‘Waarom schrappen jullie die gedeelten dan niet?’ zal Pauw wellicht vragen (als hij in een milde bui is). ‘Omdat je ook niet schrapt in de Ilias of Odyssee,’ zou ik zeggen, ‘terwijl daar toch ook gruwelijke dingen in staan.’ En dan: de Bijbel is wel het boek dat ons – behalve veel prachtige verhalen – ook Jezus heeft gebracht. Op zijn Geest mag je ons aanspreken.
Die Geest was overigens gisteren op tv wel even ver te zoeken. Al zag je Hans Spekman en Erica Terpstra, die ook aan tafel zaten, zich erg generen bij het één-tweetje van Pauw en Verhulst. Je zag ze denken: 'Wat gebeurt hier?' Ze sputterden nog wat tegen. Maar ze legden het af tegen het grove geschut.

Column
Ik heb Kuitert altijd bewonderd, nooit benijd
Ik was 17 toen ik voor het eerst een boek van hem las. ‘Anders gezegd’ heette het (uit 1970). Ik kreeg het van mijn toenmalige (buitenkerkelijke!) vriendinnetje. Toen ik het las, werd ik er meteen door gegrepen. Dit ging ergens over! Sindsdien sloeg ik geen boek van Harry Kuitert meer over.
14 september 2017

