Dat vond ik opmerkelijk. Vanwaar die tweedeling? En waarom stemmen juist jonge mensen tegen en ouderen voor? Je kunt allerlei verklaringen bedenken. Maar juist dat stemgedrag van jonge mensen verbaast mij hogelijk. Zij vormen immers de generatie van de social media.

Het is algemeen bekend dat wie zich bijvoorbeeld op Facebook waagt, zijn hele hebben en houden uitlevert aan het bedrijf. Het lijkt een dienst ten behoeve van jou, maar jij bent in werkelijkheid hun product. En zij weten meer van jou dan je denkt. Sterker, ze weten meer van je dan je misschien van jezelf weet!

Bedrijven als Facebook en Google lijken goddelijke trekken te hebben gekregen. De Bijbel kent Psalm 139. Een eeuwenoud lied waarin wordt bezongen dat God ons kent, dieper dan wij onszelf kennen. Welnu, die goddelijke blik hebben internetbedrijven nu ook. Maar anders dan in de Bijbel is dat geen geruststellend gedachte.

Juist deze week kwam in het nieuws dat een Brits-Amerikaans bedrijf zomaar data van miljoenen gebruikers én hun vrienden van Facebook kon halen om daarmee in Amerika kiezers te beïnvloeden. Het bedrijf schijnt dit elders ook al eerder gedaan te hebben. En dan hebben we het nog niet eens over wat Facebook zelf allemaal met jouw gegevens doet. En Instagram. En WhatsApp. En Snapchat. En noem ze maar op.

Jonge mensen die massaal social media gebruiken en dus hun hele hebben en houden uitleveren aan de bedrijven erachter, stemmen nu tegen de sleepwet omdat…de blik van de veiligheidsdiensten de privacy aan zou tasten! Het is natuurlijk een inconsequentie van heb-ik-jou-daar. Die is trouwens niet alleen bij jongeren te constateren hoor. Ik zie ook oudere critici van de sleepwet driftig hun mening ventileren op…Facebook.

Nu kennen die critici de gevaren van de macht van de bedrijven achter de social media zelf natuurlijk ook. Dat maakt het zo vreemd. Wat zou de verklaring van deze inconsequentie kunnen zijn? Misschien deze. Wij kunnen ons niet meer onttrekken aan de social media. We zijn eraan verslaafd geraakt. We kunnen er niet mee stoppen. Maar een referendum, ja, dat biedt ons nog een mogelijkheid om ferm een vorm van verzet te tonen waartoe wij elders niet meer in staat zijn. Staaltje zelfbedrog?