Achter dat codeslot gaat een aparte wereld schuil. Een wereld van leed en hartelijkheid. Van leed, want er wonen mensen die hun zelfstandigheid verloren hebben. En dat niet alleen. Ze zijn de greep op hun gedachten kwijt. Ze zijn in de war. En soms denk je weleens: zijn er nog wel gedachten? Zo ver zijn ze heen.
Maar er gaat ook een wereld van hartelijkheid achter schuil. Er zijn altijd huiskamers waar personeelsleden en vrijwilligers het gezellig maken. En toch druk ik bij het verlaten van zo’n afdeling altijd opgelucht voor de tweede keer de code in. Ik hoop er nooit terecht te komen.
Kort geleden ging ik op bezoek bij iemand die niet meer zelfstandig kon wonen. Zo’n definitieve verhuizing is een van de ingrijpendste gebeurtenissen in een mensenleven. Er kunnen maar een paar spulletjes mee, want je hebt nu maar één kamer. Maar vooral: je kan niet meer weg. Wat een verlies!
Ik verwachtte dan ook een gebroken en ontregeld iemand aan te treffen. Maar nee hoor. Deze mevrouw was uiterst dankbaar! Ze had het zo goed! Mooie kamer, lieve mensen. Ze kon er niet over uit. Ze realiseerde zich heel goed dat ze voortaan zou leven achter een gesloten deur. Maar dat nam ze op de koop toe. Reden: ze voelde zich er zo veilig!
Ineens realiseerde ik me hoe ónveilig het leven voor deze mevrouw op den duur was geworden. Wie de greep op zijn gedachten kwijtraakt, raakt verdwaald in zijn eigen geest. Maar in een wereld die steeds harder en onveiliger wordt, ben je nog eens des te onbeschermd. Zo neemt de onzekerheid alleen maar toe. Deze mevrouw had er ervaring mee.
Aan het eind van het gesprek wilde ze graag dat we samen haar dankbaarheid met God zouden delen. Ik moest even omschakelen. Danken voor een verpleeghuis? Meestal gaat zo'n gebed anders. Het is meestal een gebed om hulp. Maar de dankbaarheid en opluchting overheersten bij deze mevrouw. Ze had een nieuwe structuur gevonden.
Bij het weggaan toetste ik met een ander gevoel dan bij binnenkomen de nummers in. Toen de deur zich opende ging ik enigszins ontregeld een boze buitenwereld in.
Column
Achter de code
‘Wat is de code ook alweer?’ Ik moet het regelmatig vragen aan een verpleegkundige of receptioniste. Als predikant kom je vaak in verpleeghuizen. Sommige afdelingen zijn gesloten. Er is een codeslot. Meestal is het jaartal de code, maar soms met een toevoeging. En die kan ik niet allemaal onthouden. Vandaar mijn vraag.