Trump is natuurlijk het beste voorbeeld. De man kan liegen, schofferen, zijn macht misbruiken, seksuele schandalen veroorzaken, maar onze evangelische broeders en zusters in de Verenigde Staten blijven hem door dik en dun steunen. ‘Broeders en zusters’ zeg ik, maar zo voelt het inmiddels eigenlijk al lang niet meer.

Datzelfde gevoel van diepe vervreemding en verbijstering overviel me bij het nieuws dat de extreem-rechtse Jaïr Bolsonaro een belangrijk deel van zijn aanhang heeft onder…juist: weer evangelische christenen. En let wel, deze man gaat weer iets verder dan Trump. Hij predikt homohaat en racisme en lijkt een dictatuur niet te schuwen. De waarheid lijkt voor hem te komen uit de loop van een geweer. En hij wordt niet alleen gesteund door evangelische christenen, hij is er zelf één!

Natuurlijk, de alliantie van macht en religie is van alle tijden. En ook nationale kerken steunen vaak bedenkelijke leiders. Poetin heeft zijn Russisch-orthodoxe kerk. De xenofoob Viktor Orban is lid van de Hongaarse Gereformeerde Kerk. Maar de felheid waarmee veel evangelische christenen ultra-rechtse leiders steunen en goedpraten, kan ik nog moeilijker plaatsen.

‘Bijbelgetrouw’ noemen ze zich namelijk. Maar het lijkt alsof zij nooit gehoord hebben van het fenomeen profeet. De profeet durfde zich in Israël op te stellen als de grote criticus van de heersende macht. Hij klaagde aan wanneer machthebbers het recht schoffeerden – juist wanneer dezen het toedekten met religieuze praat. Het Oude Testament kun je dan ook met recht net zo goed een religie-kritisch als een religieus boek noemen.

Populisme en religie lijken in de wereld hand in hand te gaan. En ik moet denken aan Harry Mulisch. Hij schreef ooit dat voor hem het christendom zijn failliet beleefde toen de kerk geen macht bleek tégen Hitler. Ook evangelische kerken kunnen ondanks numerieke groei moreel aan de grond raken. Ik had even gehoopt dat Nederlandse evangelicalen hun stem tegen deze ontwikkeling zouden verheffen. Daarom hield ik deze blog even in portefeuille. Maar het bleef stil. Uit verlegenheid? Dat hoop ik dan maar.