SCOTT CAIRNS

Advent

Wel, het begon veel op Kerstmis te lijken – overal, kinderen die keken naar de heldere lichtjes en de kleurrijke waren, het verkeer een stuk erger dan gewoonlijk, en de meeste volwassenen in beeld een beetje verward, hun ogen knipperend tegen de aanval van stotterende lampen en publiek vertoon van goede wil. Wij waren allemaal opgelaten, eerlijk gezegd – de rijken en de armen – ieder van ons zich ervan bewust dat er iets heel erg mis was gegaan met het hele jaargetijde, iets dat ons ontgaan was. En, wel, het kostte moeite om ons voor de geest te halen wat het was dat ons zo had betoverd, eens toen we een stuk kleiner waren en we ons niet bewust waren van het weer, massamarketing en de slecht verborgen gezichten achter de witte baarden en andere vrolijke uitrusting. En er was nog iets: een algemene achteruitgang waarvan de symptomen de X-en in X-mas omvatten, de korte lontjes, de agressieve ongeremdheid waarmee de meeste feestvierders hun glimmende auto’s leken voort te stuwen. Dit alles leek op te hopen als natte sneeuw, of als de mist waarmee onze gebruikelijke omkering ons probeerde te wurgen of helemaal uit te wissen, zodat alles wat van een zekere nacht verscheen boven de puinhoop die wij van het jaargetijde hadden gemaakt, omschreven kan worden als een bijna verduisterde glans, net zichtbaar door de nevel: of de maan, verhuld door een wintersluier, of een of andere verdwaalde ster – geïsoleerd, ver, ons en heel ons vakkundig beheerde schouwspel droevig afdankend.

(Vertaald uit: Slow Pelgrim - 2015)

Soms is het lastig om iets één op één te vertalen. Dat probleem speelt meteen al bij de eerste regel,. Cairns refereert met zijn 'Well, it was beginning to look a lot like Christmas' natuurlijk aan het bekende Kerstlied waarvan geen vertaalde versie is. Toch heb ik het laten staan, omdat bij de meeste mensen het belletje wel zal gaan rinkelen.

Lastiger zijn de 'Xs in Xmas'. Ook dat heb ik zo direct mogelijk vertaald, maar met een groter verlegenheid dan het voorgaande. De dichter doelt hoogstwaarschijnlijk op een verminderde betekenis van de religieuze kern van Kerstfeest. Maar ook hier ben ik zo dicht mogelijk gebleven bij het Amerikaans Engels.

Kern van het gedicht is natuurlijk die al genoemde verminderde religieuze betekenis van Kerst. Het feest van 'een zekere nacht' is verworden tot 'ons vakkundig beheerde schouwspel'. Lange tijd heb ik me verzet tegen dat soort gemopper. Maar ik ben er steeds ontvankelijker voor. De verplatting gaat ook in mijn ogen de ware boodschap steeds meer in de weg staan.

Of is het te somber? Het hoopvolle in het gedicht is dat 'ieder van ons zich ervan bewust dat er iets mis was met het hele jaargetijde'. Zou dat echt zo zijn. Ik help het de dichter hopen.